In maart was EVolution te gast op de allereerste mediadagen van Euro NCAP. Twee dagen lang werden we ondergedompeld in alles wat met de veiligheid van nieuwe wagens te maken heeft. In deze reeks geven we je een blik achter de schermen van de systemen die jouw wagen veiliger maken. Deze keer duiken we dieper in op de verschillende actieve rijhulpsystemen en hoe ze bijdragen tot veiliger verkeer.
In het verleden lag de focus bij Euro NCAP uitsluitend op het testen van wagens en hoe deze de inzittenden tijdens een crash beschermen. Daar kwam enkele jaren geleden verandering in. De eerste grote mijlpaal was het opnemen van de automatische noodrem in de protocollen in 2014. Sindsdien is de focus naar bescherming van zwakke weggebruikers en rijhulpsystemen alleen maar toegenomen. Fast forward naar 2026. Begin dit jaar ondergingen de testprotocollen hun grootste wijziging in jaren. Daarbij wordt voortaan gekeken naar vier verschillende pijlers die allemaal even belangrijk zijn. Bij elk onderdeel krijgt een wagen een score op 100 punten. Drempelwaarden bepalen uiteindelijk hoeveel sterren (maximaal vijf) een wagen kan krijgen.
Pijler 1: Veilig rijden
Alles begint natuurlijk bij het begin en dat is veilig rijden. Om dat te kunnen doen, zijn er heel wat punten te verzamelen op hoe de bestuurder en de wagen met elkaar samenwerken. Binnen de eerste pijler wordt vooral gekeken naar de verschillende monitoringsystemen die tegenwoordig alomtegenwoordig zijn. Draagt iedereen zijn gordel? Zit er nu een kind of een volwassene op de stoel? Ben ik mijn kind niet vergeten in de wagen? Allemaal vragen die het verschil kunnen maken in een crash. Nuja, bij de laatste probleemstelling kan dat tijdens een warme zomerdag ook fataal aflopen.
Verder wordt er ook gekeken in hoeverre een bestuurder wakker is en of deze niet afgeleid is. Daarin speelt ook het infotainmentsysteem een belangrijke rol. Om de maximumscore te kunnen behalen in 2026 moeten sommige essentiële functies te bedienen zijn met een fysieke knop. En ook de plaatsing van die knoppen moet intuïtief zijn, wil een wagen geen punten verliezen. Ten slotte zitten in deze pijler ook de snelheidsassistent, de adaptieve cruise control en de stuurassistent in vervat.
Pijler 2: Ongevallenpreventie
De tweede pijler waar een wagen punten kan scoren is in hoeverre hij in staat is om ongevallen te vermijden. Denk maar aan het noodremsysteem dat een stilstaand voertuig voor je moet herkennen en volledig automatisch afremt. Daarbij wordt er nu ook steeds meer gekeken naar motorfietsen, voetgangers en fietsen. Het bekendste scenario is wellicht dat waarbij een kind plots tussen twee geparkeerde wagens vandaan komt. Verder is ook de rijstrookassistent hier erg belangrijk. Daarbij zijn er drie verschillende opties. Als eerste is er de waarschuwing wanneer je richting de lijn stuurt zonder het gebruik van de richtingaanwijzers. Daarboven komt dan de actieve rijstrookassistent die meehelpt om de wagen mooi in het midden tussen beide lijnen te houden. Ten slotte is er nog de nood-rijstrookassistentie die bij een dreigend ongeval een snelle stuurcorrectie kan uitvoeren om een ongeval te vermijden.
Om die systemen te testen gaat Euro NCAP tegenwoordig ook steeds vaker zelf de weg op waarbij ze zo’n 2.000 kilometer in verschillende omgevingen aflegd. Naast een ritje in de stad, op het platteland en op de snelweg moeten ze daarbij ook nog eens in minstens drie verschillende landen rijden om zeker te zijn dat de systemen verschillende soorten borden herkenen. Camera’s op de wielbogen meten daarbij ook continu de afstand tussen het wiel en de lijn. Een sensor in de koffer meet vervolgens hoe agressief het systeem ingrijpt.
Pijler 3: Bescherming bij ongevallen
Het belang van de gordel
Natuurlijk blijft ook de bescherming van de inzittenden bij een ongeval een belangrijke rol spelen. Bovendien verandert het wagenpark zo snel, waarbij maar liefst 60 procent van alle wagens nu een SUV of een zwaar elektrisch voertuig zijn. En dat kan echt wel een groot verschil maken bij een ongeval. Bovendien maakt het een groot verschil hoe je in de wagen zit en of je je gordel wel correct draagt. Euro NCAP Passive Safety Technical Manager James Ellway vertelt ons dan ook maar wat graag waarom een goede zitpositie zo belangrijk is.
“Het dragen van een gordel op de juiste manier maakt echt wel het verschil bij een zwaar ongeval. In de eerste plaats voorkomt hij dat je tegen of in het ergste geval zelfs door de voorruit gaat. Bovendien helpt de vorm van de gordel ook bij het spreiden van de druk die met een ongeval gepaard gaat. Enkel het onderste deel dragen is levensgevaarlijk en kan zorgen voor zware interne letsels. Ten slotte is het ook erg belangrijk welke positie je inneemt in de wagen. Ik gruwel van mensen die hun benen op het dashboard leggen. Als het fout gaat, heb je gegarandeerd te maken met erg complexe breuken aan de enkels en benen met een zware revalidatie tot gevolg.”
James Ellway, Euro NCAP Passive Safety Technical Manager
Maar hoe draag je je gordel correct? Zorg ervoor dat het onderste deel zo laag mogelijk op je heupen zit. Personen met een zwaardere lichaamsbouw kunnen het beste de gordel onder hun buik dragen. Daarnaast is ook de hoogte ten opzichte van de schouder belangrijk. Het diagonaal lopende lint hoort strak over het midden van de schouder en de borst te liggen, zonder in je nek te snijden. Zorg er tot slot voor dat de gordel nergens gedraaid zit en trek hem na het vastklikken even handmatig aan zodat hij overal mooi aansluit.
De crash-test
Het is ook enorm belangrijk om te kijken hoe een wagen zich gedraagt tijdens een ongeval. Daarom blijft de traditionele crash-test met dummies een belangrijk onderdeel. Maar je kunt onmogelijk 200 verschillende types crashes uitvoeren met volledige wagens. Daarom worden er steeds vaker computersimulaties uitgevoerd. Deze zijn tegenwoordig zo geavanceerd dat ze de werkelijkheid zo goed als benaderen. Uiteraard worden er ook nog steeds fysieke testen uitgevoerd. Test-dummies in verschillende formaten registreren bij zo’n test de impact die het ongeval heeft op de inzittenden. Zo konden we zelf zien hoe een Zeekr X met een snelheid van 50 km/u in aanvaring kwam met een andere “wagen”. Voor deze testopstelling werd voor het eerst ook gebruikgemaakt van een grotere barrière die overeenkomt met de gemiddelden van de afgelopen 12 jaar. Die 12 jaar weerspiegelen de gemiddelde leeftijd van wagens in Europa.
Artikel gaat verder onder de beelden.
Pijler 4: Wat na het ongeval?
Ondanks alle rijhulpsystemen komen ongevallen helaas nog dagelijks voor. Daarom wil je niet alleen veilig zijn in de wagen tijdens het ongeval, maar moet je ook veilig blijven terwijl je wacht op de hulpdiensten. In de eerste plaats is er het eCall-systeem dat automatisch de hulpdiensten verwittigt. Daarbij is niet alleen de locatie belangrijk, maar ook hoeveel inzittenden zich in de wagen bevinden. Wagens die de meeste punten scoren, sturen daarbij ook nog eens de categorie (volwassen of kind) door. Eens aangekomen moet de brandweer weten waar bijvoorbeeld de batterij van een EV aangesloten is en op welke punten ze in de carrosserie kunnen knippen om inzittenden te bevrijden. Daarom moeten constructeurs zogenaamde ‘rescue sheets’ ter beschikking stellen.
Na het doorlopen van een uitvoerige testperiode waarbij alle vier de pijlers gescoord worden, krijgt de wagen een score op 100 toegekend. Om deze makkelijker te kunnen interpreteren, wordt deze omgezet in een sterrenscore die aangeeft hoe veilig de wagen echt is.
“Ik rijd liever rond in een nieuwe Dacia Sandero die voldoet aan de meest recente normen, dan een BMW van 20 jaar oud.”
Richard Schram, Technisch Directeur Euro NCAP
Samenwerken met de constructeurs
Zoals je hier al kon lezen, opereert de organisatie volledig onafhankelijk zonder inmenging van de Europese Unie. Het is net die laatste die vaak ten rade komt bij Euro NCAP over nieuwe regelgeving. Om ervoor te zorgen dat de lat voor veiligheid steeds hoger komt te liggen, werkt Euro NCAP nauw samen met de constructeurs. De plannen voor de testprotocollen die dit jaar hun intrede doen, werden in 2022 getekend. De plannen worden daarbij ook afgetoetst aan wat voor de constructeurs technisch haalbaar is. Al heeft Euro NCAP steeds het laatste woord. Ongeveer twee jaar op voorhand krijgen de constructeurs dan de finale versie te zien zodat ze hun toekomstige modellen hierop kunnen voorbereiden. Net die samenwerking is enorm belangrijk om ervoor te zorgen dat constructeurs blijven openstaan om de toch wel strenge en soms ook dure eisen door te voeren.
Wil je meer weten over wat de sterren echt zeggen? Bekijk dan zeker ons overzicht hier.